تبلیغات
پایگاه تخصصی زمین شناسی و جغرافیا - كشندها
1389/09/6

كشندها

   نوشته شده توسط: تلگرام MzR_F    نوع مطلب :جغرافیای آب ها ،




دربین پدیده‌های اقیانوس، كشندها (بالا و پایین آمدن تناوبی سطح آب) آسانترین پدیده قابل مشاهده هستند.
پدیده جزر ومد كه از زمانهای بسیار قدیم برای بشر شناخته شده بود، برای اولین بار توسط «ایزاك نیوتن» (1727-1642) بیان گردید. قانون جاذبه گرانشی نیوتن این طور بیان می‌شود كه جاذبه بین دو جسم با حاصل ضرب جرم آنها متناسب است و با مجذور فاصله آنها نسبت عكس دارد.

در واقع كشندها در اثر تغییرات اندك جاذبه گرانشی بین زمین و ماه و در نقاط مختلف سطح زمین به وجود می‌آیند. در طرفی كه نزدیكترین منطقه به ماه است آب اقیانوس به دلیل آن‌كه فاصله بین ماه و آب كمتر از مركز زمین است به طرف ماه كشیده می‌شود. در طرف دیگر زمین، جایی كه ماه در فاصله دورتری از آب قرار می‌گیرد جاذبه گرانشی ماه كمتر است چراكه فاصله از شعاع زمین بیشتر است.
بدین ترتیب ماه، تناوب و ارتفاع كشندها را كنترل می‌كند. جرم زیاد خورشید علیرغم فاصله زیاد آن از زمین تاثیر قابل ملاحظه‌ای بر كشند دارد. ارتفاع متوسط كشندی كه در اثر نیروی كششی خورشید به وجود می‌آید تقریبا یك دوم ارتفاع متوسط كشندی است كه به وسیله ماه به وجود می‌آید.

كشندها امواج بسیار طولانی هستند. دوبرجستگی كشندی(یا قله) در دو طرف كره زمین پدیدار می‌شود، بنابراین كشندها طول موجهایی معادل 22 هزار كیلومتر دارند. به دلیل آنكه عمق متوسط اقیانوس كمی بیش از 4 كیلومتر است امواج كشندی همانند امواج آبهای كم عمق عمل می‌كنند. برای این كه یك موج كشندی قادر باشد هماهنگ با ماه حركت كند عمق اقیانوس می‌بایست حداقل 22 كیلومتر باشد. در نتیجه قلل كشندی از موقعیت تعادلی خود در اثر برخورد نسبی با كف اقیانوس و نیز در اثر چرخش زمین، خارج می‌شوند.

انواع كشندها
1- كشندهای روزانه
این كشندها كه ساده‌ترین نوع كشندها هستند، شامل یك بركشند و یك فروكشند در طی یك شبانه روز قمری (24 ساعت و 50 دقیقه) می‌باشند، این نوع كشندها در بخش‌هایی از شمال خلیج مكزیك و جنوب شرقی آسیا عمومیت دارد.

2- كشندهای نیمه روزانه
این نوع كشندها شامل دو بركشند و دو فرو كشند در یك شبانه روز قمری می‌باشند و در سواحل اروپا و ممالك متحده امریكا در اقیانوس اطلس فراوان مشاهده می‌شوند. باید توجه داشت كه دراین‌گونه كشندها، ارتفاع سطح آب برای دو بركشند متوالی و دو فروكشند متوالی، طبق الگوی تعادلی ساده نیوتن، تقریبا برابر می‌باشند.

3- كشندهای مختلط
در كشندهای مختلط، ارتفاع سطح آب هنگام دو بركشند متوالی و دو فروكشند متوالی برابر نیستند و با هم اختلاف زیاد دارند. درنتیجه، در این نوع كشندها، می‌توانیم یك بركشند بزرگ و یك بركشند كوچك و همچنین یك فروكشند بزرگ و یك فروكشند كوچك تشخیص بدهیم.

موارد استفاده از انرژی كشندها
موارد استفاده از انرژی كشندها بسیار متعدد است، بزرگترین مورد استفاده تبدیل این انرژی به انرژی الكتریسیته است. مسلماً یكی از مهمترین امتیازات به كارگیری كشندها جهت تولید انرژی الكتریكی، در مقایسه با سایر نیروگاههای حرارتی كه یا با سوخت‌های فسیلی و یا با ایزوتوپهای رادیواكتیو كار می‌كنند، این است كه برای راه اندازی این نیروگاه انرژی بسیار كمی لازم است. حتی اگر مخارج اولیه تأسیس نیروگاه‌های كشندی، احتمالا بیشتر از سایر نیروگاه‌ها باشد، در عوض احتیاجی به پرداخت مخارج دائمی سوخت، با توجه به قیمت روزافزون آن، نیست.

احتمالا یكی از نقاط ضعف نیروگاههای كشندی می‌تواند در ارتباط با دوره‌ای بودن كشندها باشد كه در نتیجه آن، تولید انرژی الكتریكی، از این طریق، فقط در بخشی از شبانه روز امكان داشته باشد، مگر این كه در ساختمان این گونه‌نیروگاه‌ها طرح مخصوصی جهت رفع این نارسایی پیش بینی شده باشد كه در اغلب موارد همینطور است.



پایگاه ملی داده های علوم زمین