تبلیغات
پایگاه تخصصی زمین شناسی و جغرافیا - كلیاتی درباره دریاها و اقیانوس‌ها
1389/09/20

كلیاتی درباره دریاها و اقیانوس‌ها

   نوشته شده توسط: تلگرام MzR_F    نوع مطلب :جغرافیای آب ها ،

زمین سیاره آب است. پوسته زمین بیش از 4 میلیارد سال پیش به حالت جامد درآمده است و سپس در اثر آتشفشان، آب از درون زمین استخراج و در حوزه‌های اقیانوسی جمع شده است. تقریبا 71% سطح زمین با آب اقیانوس‌ها پوشیده شده است و عمق متوسط اقیانوس‌ها حدود 3730 متر است. در موقعیت های گوناگون، تنها بخش اندكی از آب زمین در جو موجود است و آب در دریاچه‌ها و پوشش‌های یخ باقی می‌ماند. تقریبا تمام‌ آب در اقیانوس، كه تأثیر عظیمی در زندگی ما دارد، باقی می‌ماند.

با این تعریف چنین به نظر می‌رسد كه اگر قرار باشد نام با مسمائی برای سیاره خود انتخاب نمائیم، «كره‌آبی» خیلی مناسبتر است تا كره خاكی یا كره زمین.
از 510 میلیون كیلومتر مربع مساحت كل زمین، بیش از 361 میلیون كیلومتر مربع آنرا آب پوشانیده است. هممانطوركه در بالا هم ذكرشد 71% سطح زمین را دریاها و اقیانوس ها تشكیل داده‌اند و 29% بقیه را كه معادل 149 میلیون كیلومتر مربع می‌باشد خشكی‌ها یا قاره ها اشغال كرده‌اند. صرفنظر از آبی كه در داخل خلل‌و‌فرج سنگ‌های رسوبی موجود است، 97% از آب آزاد موجود در سیاره زمین را اقیانوس‌ها دربر‌گرفته‌اند. مقدار عظیم ولی ناشناخته‌ای از آب هم درون سنگ‌ها و مواد تشكیل دهنده گوشته وجود دارد كه در تركیب سیلیكاتهای مختلف به كار رفته است.
همانطور‌كه می دانیم پهنه‌های وسیع آب را با نام‌های دریا و اقیانوس از هم تفكیك می‌كنند. اقیانوس به پهنه بسیار وسیعی از آب ها اطلاق می‌گردد كه در عین حال باید دارای تمام اختصاصات زیر باشد:
-وسعت فوق العاده
-عمق متوسط زیاد
-داشتن ارتباط وسیع با یكدیگر، چه در سطح و چه در عمق
-سواحل متشكل از توده خشكی‌های متعلق به قاره های مختلف.
  
با در نظر گرفتن شرایط فوق در عصر حاضر فقط 3 اقیانوس می‌توان در سطح زمین تشخیص داد:
1-اقیانوس آرام یا كبیر با وسعت 180 میلیون كیلومتر مربع
2-اقیانوس اطلس با وسعت 106 میلیون كیلومتر مربع
3-اقیانوس هند با وسعت 75 میلیون كیلومتر مربع
دریاها با وسعتی خیلی كمتر، هرگز نمی‌توانند هر 4 خصوصیات فوق را كه برای اقیانوس‌ها ذكر گردید، تواماداشته باشند. به عنوان مثال آنچه را كه سابقا اقیانوس منجمد شمالی می‌نامیدند، جدیدا دریای قطب شمال نامگذاری كرده‌اند، زیرا این دریا علیرغم وسعت زیاد(14 میلیون كیلومتر مربع)، عمق زیاد و این حقیقت كه سواحل آن با قاره‌های اروپا، آسیا و امریكا مجاورت دارد، به خوبی و با ابعاد كافی با اقیانوس اطلس و به خصوص با اقیانوس كبیر، ارتباط ندارد.


پایگاه ملی داده های علوم زمین