تبلیغات
پایگاه تخصصی زمین شناسی و جغرافیا - وزن مخصوص آب دریا و اقیانوس‌ها
1389/09/21

وزن مخصوص آب دریا و اقیانوس‌ها

   نوشته شده توسط: تلگرام MzR_F    نوع مطلب :جغرافیای آب ها ،

وزن مخصوص یا وزن حجمی یكی از مهمترین خواص برای تعیین حالت و رفتار مواد در اقیانوس‌ها می‌باشد. مسلماً هر ماده‌ای كه سنگین تر از آب دریا باشد فرو می‌رود و هر ماده‌ای با وزن مخصوص كمتر از آب در سطح آب شناور می‌ماند. از این نظر اقیانوس‌ها بیشتر مانند جو یا اتمسفر رفتار می‌كنند و همان اصول حاكم بر ثبات و استقرار عمودی در مورد اقیانوس‌ها نیز صادق است.

به علت ساختمان نسبتاً باز و غیر متراكمی كه یخ دارد تقریبا 9 درصد سبكتر از آب در صفر درجه سانتی گراد می‌باشد. در نتیجه یخ روی آب شناور باقی می‌ماند. هر چه درجه حرارت بالاتر می‌رود وزن مخصوص یخ مانند اغلب مواد كمتر می‌شود. به عبارت دیگر جرم معینی از ماده هنگامی كه درجه حرارتش بالا می رود، حجم بیشتری را اشغال می‌كند یعنی كه وزن مخصوص آن كمتر می‌شود. همراه با افزایش درجه حرارت حجم ماده هم افزایش پیدا می‌كند و این افزایش حجم در نتیجه افزایش حركات نوسانی مولكولها یا اتمها می‌باشد.
وزن مخصوص آب دریاها و اقیانوس‌ها را سه عامل مهم تعیین می‌كنند كه عبارتند از درجه حرارت، مقدار شوری و فشار كه از این میان دو عامل اول اهمیت بیشتری دارند. در پهنه اقیانوس‌ها وزن مخصوص آب تغییرات نسبتاً محدودی دارد. به این دلیل اقیانوس شناس باید وزن مخصوص را با دقت بسیار زیاد اندازه‌گیری نماید. چگونگی پراكندگی وزن مخصوص در بخش‌های عمیق اقیانوس‌ها بستگی نزدیك به الگوی جریانها دارد.
به طور خلاصه وزن مخصوص آب دریا بیشتر از وزن مخصوص آب شیرین می‌باشد كه طبق تعریف در 4 درجه حرارت برابر با 1 می‌باشد.
آب دریا در یك درجه حرارت ثابت هرچه مقدار شوری آن بیشتر باشد و یا گاهی هرچه مواد معلق در آن بیشتر باشد وزن مخصوص بیشتری دارد. وزن مخصوص آب دریا با درجه حرارت آب تغییر می‌كند. اگر مقدار شوری ثابت بماند، هرچه درجه حرارت آب دریا كمتر باشد وزن مخصوص آن بیشتر خواهد بود. معمولاً برای آب دریا با مقدار شوری 00/0 35 وزن مخصوص حداكثر می‌بایستی در 5/3- درجه سانتی گراد مشاهده شود كه البته مشاهده نمی‌شود، زیرا انجماد آب در 2- درجه سانتی گراد اتفاق می‌افتد. از طرف دیگر در تساوی تمام شرایط، به خصوص درجه حرارت و مقدار شوری وزن مخصوص همراه با افزایش فشار و بنابراین همراه با افزایش عمق بالا می‌رود. ولی البته این بستگی، یعنی افزایش وزن مخصوص همراه با ازدیاد عمق به نسبتی نیست كه جسمی نتواند به كف دریا برسد، به شرط اینكه وزن مخصوص جسم بیشتر از 1/1 باشد.



پایگاه ملی داده های علوم زمین