تبلیغات
پایگاه تخصصی زمین شناسی و جغرافیا - پراكندگی مقدار شوری آب اقیانوس‌ها
1389/10/5

پراكندگی مقدار شوری آب اقیانوس‌ها

   نوشته شده توسط: تلگرام MzR_F    نوع مطلب :جغرافیای آب ها ،

http://www.jordantours-travel.com/phadd/Dead%20Sea%20shoreline.JPG

1- مقدار شوری آبهای سطحی اقیانوس‌ها
مقدار شوری در آبهای سطحی اقیانوس‌ها، اساساً بستگی به مقدار و نسبت بین تبخیر و نزولات جوی دارد كه می‌تواند باعث غلظت بیشتر آبهای سطحی از نظر مقدار املاح محلول شود. عوامل دیگری كه در این موضوع دخالت دارند عبارتند از اختلاط آبهای سطحی با آبهای عمیق، واردات رودخانه ها به خصوص در بخش‌های ساحلی و بالاخره ذوب یا تشكیل یخ‌ها در نواحی قطبی.
بین عرض‌های 40 درجه عرض شمالی تا 60 درجه عرض جنوبی تغییرات مقدار شوری و اختلاف مقدار تبخیر و نزولات جوی برهم منطبق می‌باشند. به طور كلی مقدار شوری آبهای سطحی نواحی مجاور حاره‌ای كه مقدار تبخیر خیلی بیشتر از مقدار نزولات می‌باشد، حداكثر و در نواحی استوایی و نیز در عرض‌های جغرافیایی زیاد كه بر عكس مقدار نزولات بیشتر ازمقدارتبخیر است، مقدار شوری حداقل می‌باشد.
به طور كلی در میان مناطقی كه مقدار شوری آبهای سطحی به حداقل می‌رسد می‌توان مناطق زیر را نام برد:
1-مناطق استوایی كه دارای نزولات جوی شدید می‌باشند مانند خلیج پاناما، خلیج گینه، خلیج بنگال و آبهای جنوب شرقی آسیا.
2-نواحی ساحلی كه به وسیله رودخانه های بزرگ مشروب می‌شوند مانند ریودولاپلاتا، مصب‌های آمازون و رودخانه سن لوران، دریای بالتیك و دریای سیاه.
3-دریای قطب شمال و دریاهای اطراف آن.
مقدار شوری آبهای سطحی در نواحی‌ای كه تبخیر خیلی بیشتر از مقدار نزولات است به حداكثر می‌رسد مانند دریای مدیترانه، دریای سرخ و بخش های مجاور حاره‌ای اقیانوس هند و اقیانوس اطلس. مقدار شوری آبهای اقیانوس كبیر به طور كاملا محسوس و مشخص كمتر از مقدار مقدار شوری آبهای سطحی اقیانوس اطلس است به خصوص در نیمكره شمالی. این حقیقت به این ترتیب توضیح داده می‌شود كه بخار آب تشكیل یافته در روی اقیانوس اطلس به آسانی توسط جریانهای جوی تخلیه شده و حتی به وسیله بادهای آلیزه به مناطق بالای اقیانوس كبیر حمل می‌شوند و در آنجا بارانهای شدید ناحیه خلیج پاناما را باعث می‌شوند. بر عكس از تخلیه بخارات متشكل در روی اقیانوس كبیر به وسیله سلسله كوههای عظیم سواحل غربی آمریكای شمالی و جنوبی جلوگیری می‌شود و به همین دلیل مقدار شوری آبهای سطحی این سواحل به علت نزولات جوی فراوان كاهش می‌یابد.

http://images.travelpod.com/users/raniroo/dubai_days.1231235280.crusty-shoreline.jpg

2- تغییرات مقدار شوری آبهای سطحی اقیانوس‌ها
تغییرات مقدار شوری آبهای سطحی، تا حد زیادی بستگی به اختلاف میان مقادیر تبخیر و مقدار بارش نزولات جوی دارد و معمولاً حدود این تغییرات ناچیز می باشد.
معمولاً تغییرات سالیانه مقدار شوری آبهای سطحی كمتر از 00/0 5/0 است. به استثنای موارد زیر:
1- نواحی نزدیك به مدار قطبی كه ذوب یخ ها به طور قابل ملاحظه ای مقدار شوری را در تابستان كاهش می‌دهد.
2- در نواحی‌ای كه نزولات جوی دستخوش تغییرات شدید سالیانه می‌باشد. به عنوان مثال تاثیر بادهای موسمی در مقدار و تغییرات نزولات جوی را می‌توان ذكر نمود.
3- در آبهایی كه مجاور مصب رودخانه های مهم می‌باشند و دبی این رودخانه ها تغییرات سالیانه مهمی دارند.
اما در مورد تغییرات شبانه روزی مقدار شوری آبهای سطحی باید گفت كه این تغییرات معمولاً قابل اغماض می‌باشند، مگر در مواردی كه كاهش مقدار شوری در اثر رگبارهای شدید باشد كه در این صورت تغییرات مقدار شوری در مدت رگبار به چندین دهم در هزار می‌رسد. با وجود این، مقدار شوری در این آبها معمولاً چند ساعت پس از خاتمه رگبار تا تقریب یك دهم در هزار به علت اختلاط آبهای سطحی با آبهای عمیق تر، به حد اولیه خود بر می‌گردد.

http://www.ngdir.ir/Data_SD/GeoportalInfo/Subjects/Pics/15022_1.jpg

3- تغییرات مقدار شوری بر حسب عمق
از آنجائیكه افزایش مقدار شوری مانند كاهش درجه حرارت باعث افزایش وزن مخصوص آب می‌شود ظاهرا می‌توان نتیجه گرفت كه همانطوریكه درجه حرارت آب دریاها و اقیانوس ها معمولاً با ازدیاد عمق كاهش می‌یابد، بنابراین مقدار شوری هم باید با ازدیاد عمق، افزایش پیدا كند. البته نتیجه گیری فوق در آبهای نواحی قطبی (كه ضریب تغییرات درجه حرارت ناچیز است) تا حدودی صادق است ولی در عرض‌های جغرافیایی كم و متوسط ، كاهش درجه حرارت به اندازه‌ای است كه می‌تواند باعث تثیت پراكندگی عمودی آبها شود به طور كه مقدار شوری آنها، هیچ لزومی ندارد كه با ازدیاد عمق افزایش پیدا كند، بلكه بر عكس گاهی هم اتفاق می‌افتد كه در بعضی لایه های عمقی، مقدار شوری كاهش پیدا كند.
در واقع باید گفت كه در این مناطق تغییرات درجه شوری در جهت عمودی، تحت تاثیر جریانهای اقیانوسی می‌باشد.
مقادیر متوسط شوری آب اقیانوس ها عبارتند از:
اقیانوس كبیر= 00/0 62/34
اقیانوس هند=00/0 76/34
اقیانوس اطلس= 00/0 90/34
مقدار متوسط شوری آب برای تمام اقیانوس ها= 00/0 72/34

http://www.famillelewis.com/wp-content/uploads/IMG_0615.jpg



پایگاه ملی داده های علوم زمین