تبلیغات
پایگاه تخصصی زمین شناسی و جغرافیا - محاسن و مزایای قنات
1389/11/8

محاسن و مزایای قنات

   نوشته شده توسط: تلگرام MzR_F    نوع مطلب :جغرافیای آب ها ،


احداث و استفاده از قنات ها در مناطقی مانند ایران که بسیاری از قسمت های آن خشک است دارای مزایا و محاسن بی شماری است که از آن جمله می توان به طور مختصر به موارد زیر اشاره نمود:
1- احداث قنات با وسایل ساده و نیروی کار محلی یا وطنی امکان پذیر است.
2- سیستم استخراج در قنات طوری است که آب بدون کمک و صرف هزینه، فقط با استفاده از نیروی ثقل از زمین خارج می گردد.

3- در نقاط کوهستانی و همچنین در نقاط دیگری که سطح آب زیرزمینی خیلی بالاست و امکان حفر چاه های عمیق وجود ندارد، میتوان قنات حفر کرد و آب زیرزمینی آنجا را مورد استفاده قرار داد.
4- به لوازم و دستگاه های موتوری و پمپ و امثال اینها که باعث خروج ارز از کشور می شود، احتیاج ندارد.
5- چون به موتور احتیاج ندارد، هزینه سوخت هم ندارد.
6- چون آب در قنات به صورت طبیعی خارج می شود و موتور و دیگر چیزهای مصنوعی در آن کار گذاشته نمی شود، احتیاج به مراقبت شبانه روزی که در چاه های عمیق ضروری است، نیز ندارد.
7- به لوازم جانبی احتیاجی ندارد، زیرا در این سیستم به موتور و ماشین آلات و امثال اینها نیازی نیست.
8- برای حفر و تعمیر و لایروبی قنات ها، به متخصص خارجی نیازی نیست.
9- با توجه به چاه ها و قنات های موجود، آب قنات در مقابل آبی که از چاه استخراج می شود، ارزانتر تمام می شود.
10- آب قنات دائمی است و در مواقع اضطراری کشت و احتیاج زراعت در مواقع حساس به آب، قطع نمی شود.
11- در قسمت هایی که آب کم است و واردات آب به آنجا نیز کم و با مشکل مواجه است، سیستم قنات طوری است که برای مدت طولانی آب مورد نیاز را تأمین می نماید.
12- منبع آب زیرزمینی توسط قنات دیر تمام می شود و استفاده طولانی دارد، هر چند به طور دائم به مصرف برسد.
13- با سیستم قنات کمتر می توان آب را غارت کرد. البته هرز و هدر رفتن زمستانی آب قنات را هم باید در نظر داشت.
14- سیستم قنات طوری است که یک قنات بالا دست می تواند تا حدودی منبع تغذیه آب قنات پایین دست خود باشد و یا یک قنات، بالنسبه کمتر قادر است آب قنات مجاور خود را بکشد، روی همین اصول، تعدیل در بهره برداری از آبها و همچنین سازش قناتها باهم، نسبت به چاه ها، بیشتر است. به عبارت دیگر حساسیت قناتها نسبت به هم، کمتر از حساسیت چاه ها نسبت به هم است.
15- قناتها در بسیاری از نقاط، باعث شستشوی زمین های شور و قلیایی می شوند، قنات در مناطق حاشیه کویرها، اغلب آبهای شیرین دامنه ها یا دشت های حاصلخیز را به قسمت های پایین دست که رویهم رفته از خاک های شور و یا قلیلیی یا هر دو تشکیل شده است، منتقل می کند که با آبیاری این زمین ها، نوعی عمل شستشو را انجام می دهد.
16- قنات، زهکش بسیار مناسبی برای بعضی از زمین ها به شمار می رود و آن، از جمله در شرایطی است که بیشتر در لبه کویر واقع شده و آب زیرزمینی آنجا هم بالاست و یا اصولاً برای عمران زمین های کمی شوری که بالادست آن سطح وسیعی زمین های شیرین حاصلخیز وجود دارد، این قنات ، ابتدا در حکم زهکش عمل می کند و چون آب آن از دامنه دشت و بالادست که ذخایر زیرزمینی آن شیرین است، تغذیه می شود، به تدریج از شوری آب آن کاسته می شود به طوریکه امکان دارد پس از گذشت چندین سال آب قنات تقریباً شیرین شود.
17- در بعضی از دشت های رسوبی که رابطه سفره آب زیرمینی در بالادست و پایین دست به وسیله یک هسته غیر قابل نفوذ قطع می شود، قنات باعث ایجاد رابطه تعدل در بین این دو قسمت از سفره می گردد.
18- قنات زمینه استفاده از آب را برای مصارف کشاورزی فراهم می آورد (زهکشی نهرهای بالادست و غیره).
19- بعضی ها معتقدند با توجه به اینکه معمولاً قناتها از دامنه دشت ها تغذیه می کنند لذا آب آنها دارای کیفیت مطلوب تر و بهتری نسبت به چاه ها ست.


پایگاه ملی داده های علوم زمین