تبلیغات
پایگاه تخصصی زمین شناسی و جغرافیا - قنات
1389/11/8

قنات

   نوشته شده توسط: تلگرام MzR_F    نوع مطلب :جغرافیای آب ها ،


تصویر ماهواره ای از قنات

تاریخچه قنات
با افزایش جمعیت و پشترفت تمدن در ایران باستان، ایرانیان برای اینکه دیگر فقط در محیط تنگ و محدود دره ها و پای رودها و چشمه سارها نمانند، به امید باران های اتفاقی و یا آبهای جاری موقتی زراعت نکنند و با کشیدن آب از چاه های معمولی با زور بازوهایشان و یا استفاده از نیروی حیوانی (به ویژه در دشت ها و فلاتها) زندگی پرمشقت و کشاورزی و دامداری کاملاً محدود و کم درآمدی نداشته باشند و خلاصه بتوانند با زیرکشت بردن سطح وسیعی از زمینهای حاصلخیز در دشت ها که به علت نبودن آب، بی بهره مانده، احتیاجات روزافزون خود را تأمین کنند. در چندین هزارسال قبل، دست به ابتکار جدیدی زده که آن را قنات یا کهریز نام گذارده اند. با این اختراع که در نوع خود در جهان تا کنون بی نظیر است، می توان مقدار قابل توجهی از آبهای زیرزمینی را جمع آوری کرد و به سطح زمین رساند، که همانند چشمه های طبیعی، آب آن را در تمام طول یک سال بدون هیچ کمکی از درون به سطح آن جاری گردد.
پیدایش و رواج این تکنولوژی جدید که استفاده از آب های زیرزمینی را برای دامداری و به ویژه کشاورزی نسبتاً وسیع، ممکن می سازد، باعث شد که آبادی های متعددی در سراسر فلات ایران به خصوص در نقاط خشک تر مناطق کشور، گسترش یابد و بخش های جدیدی را در کشاورزی و دامداری مورد بهره برداری قرار دهد، تا اینکه پس از گذشت قرن ها، تکنولوژی تازه دیگری در زمینه استفاده از آبهای زیرزمینی متولد شد که همان چاه های عمیق و نیمه عمیق موتوری است که با استفاده از آن، سطح های بشتری به زیر کشت و زرع گرفته شد.

قنات که توسط مقنیان ایرانی اختراع شده، هزاران سال قدمت دارد. قدمت بسیاری از قناتهای ایران، از پنج- شش هزار سال متجاوز است و عمری برابر با تاریخ کهن ایران دارد.
با وجود اینکه چندین هزار سال از اختراع آن می گذرد، معهذا هنوز هم این روش استفاده از آب، در قسمت مهمی از روستاها و مناطق مسکونی و کشاورزی و دامداری کشور معمول و متداول است و حتی یکی از ارکان اصلی کشت و زرع در نواحی خشک را تشکیل می دهد.
این اختراع که امروزه شهرت جهانی پیدا کرده، از ایران به بسیاری از کشورهای جهان انتقال یافته و مورد استفاده مردم در دیگر نقاط دنیا قرار گرفته است. بعدها براثر غارت آب های زیرزمینی در اولین دوره های حفر چاه های عمیق، تعداد بسیار زیادی از قنات ها خشک شد.


پایگاه ملی داده های علوم زمین