تبلیغات
پایگاه تخصصی زمین شناسی و جغرافیا - املاح در آبهای زیرزمینی
1389/11/15

املاح در آبهای زیرزمینی

   نوشته شده توسط: تلگرام MzR_F    نوع مطلب :جغرافیای آب ها ،

هر چشمه دارای ترکیب شیمیایی معینی است که حاصل عبور از مناطق زیرزمینی و لایه های مختلفی است که از آنها عبور نموده، مواد مختلفی را به آن تفویض کرده یا با آن مناطق، مواد گوناگون را مبادله نموده است. ترکیب شیمیایی یک آب و پایداری این ترکیب در درجه اول اهمیت قرار دارد.
املاح قلیایی در آب بسیار فراوانند، کلرورها و به ویژه کلرور سدیم تقریباً همیشه در آب ها وجود دارد، اما مقدار آن به میزانی است که اکثراً برای شرب انسان و آبیاری قابل قبول می باشد. سولفات های قلیایی نیز در آب وجود دارند، اما وجود آنها در آبهای زیرزمینی نادرتر است. به طورکلی املاح سدیم که نتیجه تخریب سنگ ها می باشند راحت تر از املاح پتاسیم به حالت محلول درمی آیند.

املاح قلیایی خاکی، کربنات کلسیم همراه با سولفات کلسیم مهمترین عنصر معدنی آب های زیرزمینی را تشکیل می دهند.
به طور کلی در آب چشمه ها مقدار سولفات کلسیم کم تر از یک صد میلی گرم در لیتر می باشد. لیکن بعضی از آبها، یعنی آب هایی که از سولفات کلسیم غنی می باشند، این ماده را به ویژه از جریان آبی که از مجاورت طبقات ژیپسی یا انیدریدی در زیر زمین می گذرد، دریافت می دارند. چنین آبهایی ممکن است تا دو گرم سولفات کلسیم در یک لیتر به حالت محلول داشته باشند.
در آب های حاصل از زمین های آهکی، کربنات کلسیم که به علت وجود گاز کربنیک در آب به حالت محلول نگه داشته شده است، از نظرکمی از اولویت ویژه ای برخوردار است، اگر نخواهیم بگوئیم که تنها عنصری است که در آبهای زیرزمینی یافت می شود (150 تا 400 میلی گرم در لیتر). سختی آب ناشی از وجود املاح قلیایی خاکی به ویژه املاح کلسیم و منیزیم می باشد (نمک اخیر به مقدار کمتری در آبهای زیرزمینی وجود دارد). به علاوه باید سختی موقت و سختی دائمی را از یکدیگر تمیز داد. سختی موقت ناشی از حضور کربنات ها می باشد. این املاح در نتیجه حرارت رسوب می نمایند و گاز کربنیکی که آنها را به حالت محلول نگه می دارد در این حالت فرار می کند. سختی دائمی ناشی از وجود سولفاتهاست که تا حرارت صد درجه سانتی گراد محلول می ماند، مشروط بر آنکه غلظت آنها در آب بسیار زیاد نباشد. در حقیقت قابلیت حل سولفات کلسیم در صد درجه حرارت بسیار کمتر از قابلیت حل آن در هجده درجه می باشد (65/0 گرم در لیتر می باشد، برعکس با افزایش درجه حرارت آب اضافه می شود.)

آهن و منگنز
آهن اغلب در آبهای زیرزمینی یافت می شود. بیکربنات آهن دوظرفیتی در حضور هوا نسبتاً ناپایدار می باشد. بخشی از گازکربنیک موجود در بیکربنات متصاعد می شود و همزمان اکسیژن هیدروکسیدآهن دو ظرفیتی را به هیدروکسیدفریک تبدیل می نماید که PH رسوبگذاری آن بسیار پایین تر از 7 می باشد. چنین تکوینی را که به طور طبیعی در مظهر چشمه های آهن دار به وقوع می پیوندد، می توان به طور مصنوعی نیز ایجاد نمود (حذف آهن آبها).
منگنز نیز احتمالاً سیر تکوینی آهن را دنبال می نماید. لیکن PH رسوب آن به صورت هیدروکسید بالاتر از آن چیزی است که در مورد آهن بیان گردید. این عنصر مشکل تر از آهن از آب چشمه ها حذف می گردد. آهن و منگنز چنانچه از ابتدا به صورت سولفات ها موجود باشند (اکسیداسیون پیریت ها)، بندرت به همان شکل در آب های زیرزمینی باقی خواهد ماند.

روی
درآبهای زیرزمینی به مقدارکم یافت می شود و مقدار آن چنانچه بیشتر از 5/0 در 100.000 باشد برای سلامتی انسان مضر است.

مس
این عنصر به ندرت در آبهای زیرزمینی یافت می شود.

سرب
در سرچشمه چشمه ها، نسبتاً به ندرت یافت می گردد. منشاء این عنصر ناشی از کانال های انتقال آب می باشد. موارد مسمومیت ناشی از وجود آن در آب آشامیدنی مشاهده شده است.

نیترات ها و نیتریت ها
حضورنیتراتها یا نیتریتها در آب معمولاً حاکی از آلودگی آن توسط ازت است بنابراین وجود آن در آبهای زیرزمینی از امکان یک آلودگی خبر می دهد.

 PH آبهای زیرزمینی
امروزه میزان اسیدی یا قلیایی بودن آب را به وسیله تراکم یون های هیدروژنی که دارا می باشد بیان می نمایند. PH عبارت است از لگاریتم غلظت یون هایH+ (هیدروژن). برای آب خالص که در یک زمان حاوی یون های H+ و OH- است، PH برابر 7 است. محلول هایی که PH آنها کمتر از 7 است اسیدی و آنهایی که دارای PH بیشتری می باشند قلیایی هستند. اندازه گیری PH آب چشمه و مقدار املاح آن، اطلاعاتی راجع به تأثیر این آب نسبت به مواد مختلفی که با آنها ممکن است در تماس باشد در اختیار می گذارند.


پایگاه ملی داده های علوم زمین